You are here: Home > Mózg > Właściwa statocysta

Właściwa statocysta

Przyglądając się błędnikowi błoniastemu zauważymy, że składa się on z kilku części. W środku widzimy dwie banieczki noszące nazwę w or e c z k a (sacculus) i ł a g i e w k i (utriculus, po polsku zwana także przez niektórych mieszkiem). Banieczki połączone są ze sobą krótkim przewodem. Nadto z łagiewką łączą się trzy łukowate kanały półko 1 i s te (canales semicircolares), każdy rozdęty na jednym końcu w niedużą bańkę (ampuila). Woreczek połączony jest z dużym ślimakiem (cochlea). Mały uchyłek w tyle, to wspomniany powyżej przewód śród- błonkowy.

Z tych czterech części błędnika ludzkiego jako narząd równowagi czynne są łagiewka i kanały półkoliste, które razem określa się często jako aparat przedsionkowy (vestibulum). Pewną rolę odgrywa też w tym woreczek (sctcculus), natomiast ślimak jest już wyłącznie narządem słuchu i jako taki omówiony jest w rozdziale o słuchu.

Właściwą statocystę reprezentują w narządzie przedsionkowym niewielkie wycinki jego powierzchni nazwane już od bardzo dawna plamkami słuchowymi {maculae acuslicae): plamka łagiewki (macula utriculi) oraz położona w woreczku plamka woreczka (macula sacculi), której niektórzy badacze zaprzeczają zdolności odbierania wrażeń równoważnych. Oczywiście nazwa plamek słuchowych jest błędna, gdyż plamki niewiele mają wspólnego ze słyszeniem, ale utrzymuje się mocą tradycji.

Oglądane w silnym powiększeniu plamki słuchowe (ryc. 191), zwłaszcza plamka łagiewki, podobne są nieco do szczoteczek. Składają się na nie komórki nabłonkowe, między którymi wciśnięte są komórki zmysłowe wyposażone w rzęski i obficie unerwione przez wypustki komórek nerwowych skupionych nieopodal w zwoju przedsionkowym. Rzęski po- kryte są śluzowatą masą, w której pływają drobniutkie kryształki wapienne, zwane otokoniami (gr. u s, dop. o t o s ucho oraz gr. k o n i o s pył), a pełniące rolę statolitów. Nacisk ich na rzęski, a więc pośrednio na zakończenia nerwowe, prosto lub pod pewnym kątem, mniejszym lub większym zależnie od położenia głowy, daje poczucie równowagi lub jej utraty, wyraźnie odczuwane np. podczas jazdy rowerem. Z tego samego narządu wskutek słabszego lub silniejszego niż normalnie nacisku otokoniów pochodzi również wrażenie spadania iub wznoszenia się w górę, odczuwane np. na nartach, na okręcie, huśtawce, w samolocie, w windzie itp.

Leave a Reply