You are here: Home > Mózg > Upośledzenie węchu

Upośledzenie węchu

U człowieka, przedstawiciela istot mikrosmatycznych hierarchia ważności zmysłów jest odwrotna. Z węchu korzystamy często, ale wrażenia te nie mają znaczenia tak podstawowego, jak wzrok. Człowiek opowiadając swoje przeżycia mówi o tym co widział i nie na darmo w wielu językach słowo „wiedzieć” jest tak bardzo podobne do „widzieć”, gr. e i d o n „widziałem”, oida „wiem”, łac. v i d e o „widzę”, idea „myśl, pojęcie” franc, voir „widzieć” savoir „wiedzieć” niem. w e i s e „mądry” weiss „biały”, „jasny” itd.

Upośledzenie węchu w porównaniu z wzrokiem zaznacza się także w inny sposób. Człowiek nie potrafi ani ułożyć zapachów w pewną gamę, ani też nazwać jakiejkolwiek woni bez pomocy przytaczania przedmiotów odznaczających się jakimś zapachem. Mamy więc „zapach fiołków”, octu, spalenizny – nigdy zaś nie spotykamy określeń analogicznych do nazw barw lub tonów takich, jak np. czerwony, ciemnobłękitny lub wysokie C. Jedyne zróżnicowanie językowe to tylko pozytywne „pachnie” w przeciwstawieniu do negatywnego „cuchnie” lub „śmierdzi”. Wysiłki badaczy, by świat zapachów jakoś uporządkować doprowadziły tylko do podziału zapachów na niezbyt dokładnie określone grupy, takie jak ża pachy korzenne, kwiatowe, owocowe, żywiczne, spalenizny i zgnilizny (podział Henninga) lub, według Zwaardemakera, na zapachy eteryczne, aromatyczne, balsamiczne, piżmowe, czosnkowe, spalenizny, koźle, odpychające i wstrętne. Podziały te nie przyczyniły się zresztą wiele do rozwiązania zagadnienia.

Narząd zmysłu węchu, także u zwierząt makrosmatycznych ma zdumiewająco prostą budowę. Tworzą go komórki zmysłowo-nerwro- we, pochodzące z parzystej plakody węchowej. Tkwią one pojedynczo w nabłonku błony śluzowej górnej części jamy nosowej. Nabłonek węchowy zajmuje tam u człowieka po każdej stronie około 2,5 cm3 (ryc. 280).

Leave a Reply