You are here: Home > Mózg > U człowieka i ssaków rozróżniamy trzy opony mózgowe

U człowieka i ssaków rozróżniamy trzy opony mózgowe

Są to: opona miękka (pia mater), opona pajęcza (arachnoidea) oraz opona twarda (ciura mater). Dwie pierwsze określa się też czasem jako iep- tomeninx (gr. !eptos – delikatny, miękki), przeciwstawiając je oponie twardej, zwanej wtedy pachymeninx (gr. pachys – twardy, gruby). Niektórzy używają też nazwy ectomeninx (opona zewnętrzna) dla opony twardej oraz entomenínx (opona wewnętrzna) dla opon miękkiej i pajęczej. Te odstępstwa od tradycyjnego podziału, używanego już przez Arabów w średniowieczu, znajdują swoje uzasadnienie w tym, że istotnie opona twarda różni się znacznie zarówno swoją strukturą, jak i funkcjami od opon wewnętrznych.

Wszystkie trzy opony zbudowane są z tkanki łącznej, a więc z materiału mezodermalnego, w przeciwieństwie do ektodermalnej tkanki nerwowej. W rozwoju tak filogenetycznym, jak i zarodkowym obserwujemy zawsze najpierw oponę pojedynczą pierwotną (meninx primitiva), a dopiero później jej rozszczepienie na tyle warstw, ile znajdujemy u osobników dorosłych.

Położona najbardziej powierzchownie opona twarda mózgu człowieka i ssaków jest dość grubą błoną łącznotkankową, zbudowaną z włókien klejodajnych i elastycznych. Składa się ona z dwu (patrz dalej) warstw, w obrębie czaszki zrośniętych ze sobą. Między tymi warstwami biegną naczynia i zatoki żylne odprowadzające krew z mózgu. Zrośnięcie się obu blaszek jest bardzo silne u dzieci w związku z postępującym rozrostem czaszki – u dorosłych zrost ten rozluźnia się, tak że przeważnie można je bez trudu rozszczepić. Może to być ważne przy pracy nad wyjmowaniem mózgu z czaszki.

Leave a Reply