You are here: Home > Mózg > Teoria neuronowa

Teoria neuronowa

W drugiej połowie XIX w. nauka zdobyła już podstawowe wiadomości o wyglądzie i wewnętrznej strukturze komórek nerwowych. Prace znakomitych anatomów, histologów i embriologów, takich jak Forel, Kołliker, van Gehuchten, His, Ramon y Cajal położyły na tyle głębokie zręby nauki o tkance i komórce nerwowej, że można było z końcem XIX w. przystąpić do syntezy.

Dokonał tego w 1891 r. Wilhelm Wałdeyer w artykule „Uber einige neuere Forschungen im Gebiete der Anatomie des Centralnervensystems”, ogłoszonym w Deutsche Med. Wschr., t. XVII. Artykuł ten, bynajmniej nie odkrywczy, ale z właściwym Waldeyerowi talentem doskonale podsumowujący wyniki dotychczasowych badań, zapoczątkował teorię neuronową budowy i funkcjonowania układu nerwowego. Wałdeyer wprowadził w nim nazwę i definicję neuronu jako komórki nerwowej wraz z wszystkimi wypustkami oraz teoremat określający mózg jako kompleks jednostek (neuronów) anatomicznie i fizjologicznie odrębnych.

Teoria neuronowa wcale nie została przyjęta jednomyślnie. Przeciwnie, stała się ona przedmiotem bardzo zaciętej i nie przebierającej w środkach dyskusji, która trwała wiele lat. Dyskusja ta jednak przyczyniła się bardzo do ugruntowania podstaw teorii neuronowej, pogłębienia jej i sprecyzowania jej tez. W dzisiejszej swej postaci teoria neuronowa orzeka, że:

– 1) Wszystkie funkcje swoiste układu nerwowego, jak odbieranie bodźców, przewodzenie impulsów i ich przerabianie, odbywają się w neuronach i przez neurony.

– 2) Podstawowym elementem budowy układu nerwowego jest neuron, będący całością (jednostką):

– a) anatomiczną: każda komórka stanowi obszar niezależny od innych komórek i łączy się z nimi tylko przez kontakt,

– b) genetyczną: każdy neuron, a więc i jego wypustki, jest wynikiem rozwoju jednego tylko neuroblastu bez współudziału innych komórek nerwowych lub glejowych,

– c) funkcjonalną: neuron jest najmniejszą ilością substancji nerwowej zdolnej wytwarzać i przewodzić impulsy nerwowe,

– d) troficzną: części neuronu, także długie wypustki pozostają w ścisłym związku troficznym z jądrem i kadłubem komórki. Części (wypustki) neuronu odcięte od kadłuba skazane są na zagładę, regeneracja ich może wyjść tylko z kadłuba. Nie wyklucza to zresztą faktu, że komórki gleju i komórki Schwanna odgrywają dużą rolę w odżywianiu. Na czym polega w szczegółach wpływ jądra na odległe partie wypustek – nie wiemy,

– e) patologiczną: neuron zaatakowany przez czynnik chorobotwórczy reaguje samodzielnie i niezależnie od innych neuronów, przynajmniej na początku choroby (są jednak choroby atakujące całe partie tkanki bez względu na ich utkanie komórkowe),

– f) polaryzacyjną: w normalnych warunkach impuls nerwowy przechodzi przez neuron stale w jednym kierunku (nie jest jednak pewne, czy komórki Colgiego typu II nie przewodzą we wszystkich kierunkach).

Leave a Reply