You are here: Home > Mózg > Przeświadczenie o kierowniczej roli mózgu w ustroju żywym

Przeświadczenie o kierowniczej roli mózgu w ustroju żywym

Przeświadczenie o kierowniczej roli mózgu w ustroju żywym jest dzisiaj powszechne i nie ma chyba wśród nas nikogo, kto by nie przyjmował tego za rzecz oczywistą. Niemniej jednak, nie zawsze tak bywało. W dziejach nauki poglądy na rolę układu nerwowego zmieniały się kilkakrotnie, przybierając formę czasem bardzo dziwaczną, czasem zdumiewająco trafną, intuicyjnie wydedukowaną, mimo zupełnego w danej epoce braku przyrządów i metod badawczych.

Takie trafne teorie dotyczące związku mózgu z życiem psychicznym znajdujemy w dziełach filozofów starożytnej Hellady, tych samych, co bez mikroskopu i chemii doszli do pojęcia atomu. W nauce o mózgu przedstawicielem ich jest Alkmeon z Krotony, już w połowie VI w. p.n.e. głoszący tezę o związku zjawisk psychicznych z mózgiem. Tezę tę podjął po nim Platon, a w okresie rozwoju kultury hellenistycznej w Aleksandrii, rozbudowali ją jeszcze Herophilos z Chalcedonu i Erasistratos z Julis.

Ci dwaj uczeni posiadali już sporo wiadomości szczegółowych. Znali np. układ komór mózgowych, który przez długie lata fascynował filozofów odróżniali nerwy od ścięgien, zdawali sobie sprawę z istnienia nerwów czuciowych i ruchowych i ich związku z mózgiem, opisywali zawoje półkul i przypisywali im duże znaczenie.

Poglądy te nie zdobyły sobie jednak popularności. Powszechnie przyjęły się zapatrywania głoszone przez Hipokratesa, popularnego lekarza, pisarza i uczonego IV w. p.n.e., szczycącego się swoistym rekordem po- czytności: przez lat 2300 autor ten był bez przerwy powagą naukową i lekarską, aż po wiek XIX. W nauce o mózgu poglądy jego były jednak du- żym krokiem wstecz. Hipokrates nie widział związku między funkcjami mózgu a zjawiskami psychicznymi, nerwy mylił z naczyniami krwionośnymi. Mózg był dla niego jednorodną, gąbczastą masą, nieczułą i zimną w przeciwstawieniu do gorącego szpiku. Rola mózgu to produkowanie śluzu, którego nadmiar spływa przez nos. Zaburzenia w odpływie prowadzą do epilepsji.

Leave a Reply