You are here: Home > Mózg > Prąd stosowany w doświadczeniach jako bodziec

Prąd stosowany w doświadczeniach jako bodziec

Podstawowym narzędziem takich badań jest prąd elektryczny, zwykle bardzo słaby, stosowany albo jako bodziec dochodzący do ustroju przez elektrody z urządzeń i przyrządów eksperymentalnych, albo jako rejestrowane przez czułą aparaturę różnice potencjałów, towarzyszące procesom aktywności komórek nerwowych prądy czynnościowe.

Prąd stosowany w doświadczeniach jako bodziec może być albo staiy, galwaniczny, albo zmienny, faradyczny, często w postaci wyładowań kondensatora. Prąd stały czerpiemy zwykle z baterii ogniw galwanicznych albo z akumulatorów, o napięciu około 1 do kilkunastu woltów. Bateria dostarczająca prądu musi być oczywiście wyposażona w szereg urządzeń pozwalających na wygodne pobieranie prądu i dawkowanie go. W najprostszym wypadku urządzenia te składają się z klucza, którego naciśnięcie otwiera i zamyka prąd, dalej z komutatora pozwalającego na dowolną zmianę kierunku prądu.

Dla dawkowania napięcia stosuje się opornice, zwykle w postaci reo- chordu, tj. drutu oporowrego, po którym przesuwa się suwak włączony w obieg prądu. Przesunięcie suwaka w jedną lub drugą stronę zwiększa lub zmniejsza napięcie i to w sposób dający się zmierzyć.

W wielu doświadczeniach prąd siały nie nadaje się do celów, które pragniemy osiągnąć, gdyż powoduje niepożądane przesunięcia jonów ku anodzie i katodzie, podczas gdy eiekt drażniący, o jaki nam właśnie chodzi, występuje tylko w momentach otwierania lub zamykania prądu. Stosujemy wtedy jako źródło prądu cewkę indukcyjną, używaną w podobnych doświadczeniach od pierwszych prób z drażnieniem prądem, prób dokonywanych już przed stu blisko laty. Opis takiej cewki znaleźć można w każdym podręczniku fizyki elementarnej: składa się ona z dwu uzwojeń, pierwotnego i wtórnego, nasuwanych na siebie. Prąd przebiegający przez uzw-ojenie pierwotne wzbudza w uzwojeniu wtórnym krót- kotrwały prąd zawsze w momencie zamykania lub otwierania. Głębokość nasunięcia jednego uzwojenia na drugie pozwala stopniować natężenie prądu. Klucz zamykający przepływ przez uzwojenie pierwotne pozwala tym samym pośrednio na wpływ krótkotrwałych prądów bodźcowych z uzwojenia wtórnego. Drażnienie można stosować albo w dwu miejscach naraz, albo przez jedną elektrodę. W tym wypadku drugi biegun uziem- nia się.

Stosowanie zadrażnień powtarzających się w krótkich odstępach czasu

Dla wielu celów pożądane jest stosowanie zadrażnień powtarzających się w krótkich odstępach czasu, np. około 20 razy na minutę. Służy do tego celu połączone z cewką indukcyjną urządzenie zwane młoteczkiem Wagnera, w zasadzie podobne do używanego w dzwonkach elektrycznych młoteczka Neefa.

Zamiast cewki indukcyjnej stosuje się często jako źródło krótkotrwałego prądu kondensatory, których przykładem może być znana powszechnie butelka lejdejska. W aparaturze dla celów elektrofizjolo- gicznych składają się one z płyt metalowych pooddzielanych od siebie płytkami szklanymi. Układ płyt pozwala na gromadzenie w nich dość sporych ilości elektryczności, którą można potem nagłe rozładować krótkotrwałym prądem o ściśle oznaczonym napięciu. Kondensatory górują nad prądem z cewki indukcyjnej dokładnością pomiaru wyładowań. W cewkach indukcyjnych dokładność tę zakłócają często np. nie dające się skontrolować iskrzenia na stykach. Kondensator jest zwykle połączony z baterią o znanym napięciu i za pomocą komutatora możemy albo kondensator łączyć z elektrodami doświadczalnymi, albo dowolnie go ładować prądem z baterii.

Postępy techniki zaznaczają się oczywiście i w opisanych bardzo schematycznie przyrządach w postaci różnych pomocniczych urządzeń mających na celu coraz to dokładniejsze dawkowanie i pomiar użytych prądów oraz wpływanie na ich charakterystykę. Powstają w ten sposób złożone bardzo aparaty, znane pod nazwą stymulatorów, łatwe w użyciu, ale równocześnie tak zawiłej konstrukcji, że do zrozumienia ich budowy niezbędne są studia techniczne lub ścisła stała współpraca z elektronikiem,

Leave a Reply