You are here: Home > Mózg > Opona twarda

Opona twarda

Osobliwością pajęczynówki są występujące na niej ziarnistości pajęczynówki (granulationes arcichnoideales) zwane też ziarnisto- ściami Pacchioniego. Są to nieduże, paromilimetrowe kosmki pajeczynów- ki, występujące pojedynczo lub w niewielkich skupieniach. Wciskają się one w oponę twardą. Najliczniej występują w sąsiedztwie zatok żylnych opony twardej (patrz dalej), a zwłaszcza zatoki strzałkowej (ryc. 55). Opona twarda w sąsiedztwie ziarnistości jest cieńsza i dzięki temu ziarnistości mogą wpuklać się w ścianę zatoki. Płyn podpajęczynówkowy oddziela w tych miejscach we krwi tylko cienka błonka ziarnistości. Większość neurologów uważa też ziarnistości Pacchioniego za drogę odpływu pod- pajęczynówkowego do krwiobiegu. Ilość ziarnistości zmienia się z wiekiem, u ludzi starszych znajdujemy ich więcej.

Opona twarda (dura mater), w przeciwieństwie do delikatnej struktury opon miękkiej i pajęczej, jest błoną dość grubą. Nie odgrywa ona żadnej roli w przemianie materii mózgu, lecz jest tylko mechaniczną podporą i osłoną mózgu i rdzenia. Nie łączy się też ona nigdzie ani z móz- giem, ani z rdzeniem, zrasta się natomiast z czaszką. Między oponą twardą a pajęczą jest więc wolna przestrzeń, zwana przestrzenią pod- twardówkową (cavum subdarale), wypełniona małą ilością płynu. Przestrzeń ta jest zwykle zaciśnięta do wąziutkiej szparki. Naczynia tętnicze opony twardej łączą się z naczyniami czaszki i tworzą na jej kościach charakterystyczne odciski.

Opona twarda mózgu składa się z dwu warstw, między którymi występują naczynia i zatoki żylne. Zewnętrzna warstwa jest okostną dla kości puszki mózgowej czaszki. W obrębie czaszki obie warstwy są ze sobą zrośnięte: u dzieci bardzo silnie, u dorosłych nieco luźniej, tak że dają się łatwo odpreparować. Opona twarda tworzy w ten sposób wy- ściółkę jamy czaszki, przykrywającą mniejsze szczegóły jej rzeźby. Opona zakrywa także otwory dla naczyń i nerwów mózgowych, zostawiając tylko otworki odpowiadające grubości przechodzących przez nie nerwów. Wyjątek stanowi znowu nerw II, otoczony przez oponę twardą aż do gałki ocznej.

Leave a Reply