You are here: Home > Mózg > Nerw dodatkowy (nervus accessorius)

Nerw dodatkowy (nervus accessorius)

Schorzenia nerwu IX i n. X powodują zaburzenia w mówieniu („mówienie przez nos1′, bezdźwięczność głosu), w łykaniu i oddychaniu, upośledzenie smaku. Odbijają się one także na prawidłowej akcji serca. Spowodowane przez nerw błędny skurcze przełyku są powodem „globus bi- stericus1′ złudnego wrażenia, jakoby w przełyku poruszała się jakaś kulka.

Nerw XI, dodatkowy (nervus accessorius) zajmuje wśród nerwów mózgowych stanowisko odrębne. Jest to nowy filogenetycznie nabytek, występujący dopiero u gadów, a u ryb reprezentowany tylko przez gałązkę nerwu błędnego. Jego zakres działania jest niewielki: jest u człowieka nerwem ruchowym tylko dla mięśnia czworobocznego (mu- sculus trapezius) oraz mostkowo-sutkowo-obojczykowego (slerno-cleido- mastoideus), u niektórych ssaków jeszcze dla paru sąsiednich mięśni {np, u koni przewodzi impulsy dla przedniej nogi). Włókien czuciowych zawiera niewiele i tylko dla odruchów własnych wymienionych mięśni.

Równie niezwykły jest jego układ anatomiczny. Wychodzi on dwoma korzonkami z rdzenia przedłużonego oraz z rdzenia. Oba korzonki biorą początek z długiego jądra nerwu XI, jądra sięgającego aż do rdzenia. Korzonek rdzeniowy biegnie jakiś odcinek przez kanał kręgowy’, a dalej wchodzi do jamy czaszki przez otwór potyliczny i łączy się z korzonkiem mózgowym. Schorzenia tego nerwu powodują anormalne położenie głowy lub kurczowe „ukłony”.

Nerw podjęzykowy (n. XII, nervus hypoglossus) jest nerwem całkowicie ruchowym, przeznaczonym dla mięśni języka. Bierze on początek z wydłużonego jądra, położonego w rdzeniu przedłużonym po stronie grzbietowej. Jądro to odbiera włókna z drogi korowo-rdzeniowej (piramid) oraz drobniejsze połączenia z jądra pasma samotnego i jądra pasma rdzeniowego nerwu trójdzielnego. Tą drogą dochodzą do skutku odruchy języka. Nerw odgrywa dużą rolę w mówieniu oraz przy łykaniu i żuciu pokarmu.

Leave a Reply