You are here: Home > Mózg > Komórki węchowe

Komórki węchowe

Komórki węchowe mają kształt (ryc. 281) wydłużony. W środku długości widoczne jest zgrubienie, w którym mieści się jądro, ku powierzchni wysuwa się wypustka zakończona plazmatycznymi włoskami. Wypustka uważana jest za dendryt, a wioski za część wrażliwą na kontakt z zapachami. Wewnętrzne zakończenie komórki węchowej przechodzi we włókno nerwowe zdążające do części mózgu zwanej opuszką węchową. Stopień doskonałości narządu węchu zależy, przynajmniej częściowo od wielkości powierzchni nabłonka węchowego oraz stopnia zawiłości przebiegu kanałów nosowych.

Komórki węchowe są elementem konserwatywnym i nie zmieniają się wiele w toku ewoiucji. Zmianom natomiast ulega jama nosowa. U ryb jest to ślepo zakończony parzysty woreczek, przez który przepływa woda tam i z powrotem dzięki, skurczom mięśni skrzelowych. U minoga woreczek ten jest wtórnie nieparzysty (ryc. 282), lecz posiada dwie plakody. U żarłaczy może łączyć się z jamą ustną rynienką przysłoniętą fałdem skóry.

U ryb dwudysznych i następnie u płazów i kręgowców lądowych następuje przebicie otworu między jamą nosową i ustną – powstają nozdrza tylne, przydatne przy oddychaniu powietrzem atmosferycznym. Otwory te przesuwają się stopniowo ku gardzieli.

Z nabłonka jamy nosowej odsznurowuje się, począwszy już od płazów, woreczek wyposażony w komórki zmysłowe i połączony z jamą ustną. Woreczek ten to narząd przylemieszowy [organon vome- ro-nasale Jacobsoni). Narząd ten jest dobrze rozwinięty u większości ssaków i służy prawdopodobnie jako narząd węchu w stosunku do pokarmu znajdującego się w jamie gębowej. U człowieka i naczelnych jest on słabo rozwinięty, u ptaków i krokodyli nie występuje fryc. 283).

Leave a Reply