You are here: Home > Mózg > Komórki pozazwojowe zwoju

Komórki pozazwojowe zwoju

Przez ten nerw dojdą one do skóry i tu będą oddziaływać w trojaki sposób: jedne z nich wchodzą do gruczołów potowych i kierują wydzielaniem potu inne docierają do drobnych mięśni w ścianach n a- czyń krwionośny ch. Dzięki skurczom tych mięśni, kierowanym przez układ współczulny, naczynia mogą zaciskać się lub rozszerzać, powodując blednięcie lub czerwienienie się skóry. Reakcja ta następuje najczęściej pod wpływem zimna lub gorąca, czasem jako skutek mechanicznego zadrażnienia skóry, a niekiedy pod wpływem bodźców psychicznych takich jak strach, wstyd, gniew.

Jeszcze inne włókna oplatają swoimi wypustkami drobne mięśnie poruszające włosami. U człowieka działanie ich jest bez większego znaczenia, choć zawdzięczamy ich wpływowi „gęsią skórkę’1 i „ciarki”.

U zwierząt, choćby takich jak pies czy kot powodują one jeżenie się włosów, co stwarza lepszą izolację cieplną w razie zimna, a odstraszającą szatę bojową w chwili walki.

Opisany układ nie obejmuje wszystkich włókien sympatycznych wchodzących z rdzenia do zwoju. Część z pozostałych kończy się wewnątrz zwoju, tworząc styki z komórkami pozazwojowymi zwoju, ale wypustki tych ostatnich wykazują przebieg odmienny. Zamiast przyłączyć się do nerwu rdzeniowego przechodzą one przez osobny nerw do narządów wewnętrznych i tam dopiero wywierają swoje działanie.

Jeszcze inne włókna pochodzenia rdzeniowego w ogóle nie kończą się w danym zwoju pnia współczulnego, lecz nie tworząc styku wychodzą ze zwoju jedną z konektyw w górę lub w dół pnia współczulnego i kończą się, wytwarzając styki, w sąsiednich zwmjach pnia w sposób podobny jak w zwoju opisanym powyżej. Układ taki sprawia, że impuls np. rozszerzający naczynia krwionośne, rozprzestrzenia się na szersze obszary skóry niżby to było możliwe przez jeden tylko nerw rdzeniowy. Takie rozprzestrzenienie impulsu spotykamy w układzie wegetatywnym dość często. Niekiedy ma ono także formę bardziej uproszczoną: włókna przed- zwojowe, należące do komórek usytuowanych w rdzeniu rozgałęziają się na kilka lub kilkanaście gałązek i każda z nich przekazuje ten impuls innej komórce pozazwojowej. W ten sposób możliwe jest przeniesienie impulsu do kilku zwojów współczulnych od razu.

Ogólne zasady rozkładu elementów nerwowych w łańcuchu zwojów współczulnych

Ostatnia grupa to włókna przechodzące „tranzytem” przez dany zwój, lecz opuszczające go przez specjalną gałązką skierowaną do jamy brzusznej. Gałąź ta kończy się wr zwoju przedkręgowym (ganglion preverte- brale), położonym w jamie brzusznej. Komórki tego zwoju, pozazwojo- we, wypustki swoje wysyłają do mięśni i gruczołów narządów wewnętrznych.

Znając ogólne zasady rozkładu elementów nerwowych w łańcuchu zwojów współczulnych możemy pokusić się o szczegółowe zapoznanie się z rozkładem dróg w obrębie całości układu współczulnego (ryc. 222).

Już na pierwszy rzut oka widzimy, że opisany układ neuronów, ich wypustek i styków w pełni odnosi się tylko do środkowego odcinka pnia współczulnego. Zwoje końcowe, począwszy od połowy odcinka lędźwiowego rdzenia, a także zwoje szyjne nie mają w ogóle gałązek łączących je z rdzeniem. Nie znaczy to zresztą, żeby były pozbawione połączeń z rdzeniem całkowicie. Połączenia takie istnieją, lecz biegną z rdzenia przez gałązki łączące białe odcinka tułowiowego i przedniej części odcinka lędźwiowego, a potem skręcają w tył lub ku przodowi i biegną wzdłuż pnia do jego końcowych zwojów. Te zwoje wysyłają włókna (po- zazwojowe) przez gałązki łączące szare do nerwów i przez nie docierają do gruczołów potowych, mięśni włosów i naczyń krwionośnych kończyn !tylnych i szyi.

Jeszcze bardziej nieregularnie przedstawia się ułożenie nerwów wegetatywnych współczulnych biegnących ze zwojów współczuinych do trzewi względnie do zwojów przedkręgowych. Można tu wyróżnić kilka odcinków pnia sympatycznego.

Leave a Reply