You are here: Home > Mózg > Gałka oczna człowieka cz. II

Gałka oczna człowieka cz. II

Gałką oczną możemy poruszać bardzo precyzyjnie za pomocą sześciu mięśni. Cztery z nich, zwane mięśniami prostymi (musculi bulbi recti), przyczepiają się do gałki od góry, dołu i boków. Poruszają one gałką w płaszczyźnie pionowej i poziomej. Dwa mięśnie przebiegają ukośnie (musculi bulbi obliąui) i poruszają gałką w dół i do środka (mięsień skośny dolny), względnie w górę i na zewnątrz (mięsień skośny górny). U ssaków poza rzędem naczelnych, istnieje ponadto mięsień wciągający oko (muscuius retiactor bulbi). Mięśnie unerwiane są przez nerwy III, IV i VI (str. 215). Zaburzenia w pracy mięśni ocznych powodują zez.

Sama gałka oczna zbudowana jest z tęgiej błony łącznotkankowej zwanej twardówką (selera). Błona ta ma zabarwienie prawie białe i w języku codziennym określana jest jako białko oka. Z przodu przechodzi twardówka w przeźroczystą rogówkę (comea). Przez nią wchodzą do wnętrza oka promienie światła. Rogówka jest bogato unerwiona i wrażliwa, nie ma jednak zdolności regeneracji. Ubytki zarastają nieprzeźroczystą tkanką bliznową – bielmem.

Od wewnątrz wyściela twardówkę warstwa naczyniówki, przez którą docierają do gałki ocznej odżywiające ją naczynia krwionośne. Warstwa ta ma też liczne komórki barwnikowe powodujące jej ciemne zabarwienie. U wielu zwierząt (kot, wilk) spotykamy w tej warstwie kryształki odbijające światło, tworzące plamę świetlistą (tapetum lucidum). Plama ta powoduje „świecenie oczu”, a odnośnemu zwierzęciu pomaga w skąpym świetle. Promienie wpadające do takiego oka zadrażniają siatkówkę dwukrotnie raz wprost, drugi raz jako odbite od plamy świetlistej.

Ku przodowi przechodzi naczyniówka w okrągłą tarczkę tęczówki (im), przebitą przez otwór źrenicy (pupilla), u człowieka około 3-8 mm średnicy. Źrenica może być rozszerzana lub zwężana w zależności od natężenia światła dzięki dwu mięśniom, z których jeden działa zaciskają- co, drugi rozszerzająco. Tęczówka tworzy w ten sposób automatycznie działającą przysłonę chroniącą wnętrze oka przed nadmiarem światła.

Leave a Reply