You are here: Home > Mózg > Ciałka Nissla

Ciałka Nissla

Mikroskop elektronowy odsłonił nam strukturę ciałek Nissla, Mają się one składać z cieniutkich błonek, dźwigających na sobie maleńkie ziarenka rybonukleoproteidów, a więc białek zbliżonych bardzo do chro- matyny. Ulegają też takim samym fermentom jak nukleaza i -wykazują podobne jak chromatyna reakcje. Zawierają zwykle żelazo, któremu niektórzy badacze przypisują pewną rolę w procesach zadrażnień nerwowych.

Dla ścisłości zaznaczmy, że istnieją badacze, uważający ciałka Nissla za twory sztuczne. Innym elementem bardzo typowym dla komórek zwojowych, choć spotykanym i w innych tkankach, są f i b r y 1 e (ryc. 64). Są to cieniutkie włókienka plazmatyczne o średnicy 75-200 A wybarwiające się metodami srebrowymi Cajala, Bielschowsky’ego czy Donaggia. Biegną’one przez cytoplazmę komórki w różnych kierunkach, krzyżując się i przeplatając. Omijają jednak przy tym grudki tigroidu. Fibryle wchodzą do wszystkich wypustek, zwłaszcza zaś do aksonu. W dalszym przebiegu przez wypustkę rozdzielają się na coraz mniejsze pęczki, dążące do wszystkich rozgałęzień.

Liczba i grubość fibryli może ulegać pewnym zmianom zależnie od stanu fizjologicznego komórki, Cajal obserwował w czasie snu zimowego jaszczurki zbijanie się włókienek w grubsze włókna. Fibryle były przedmiotem wielu sporów od samego momentu ich wykrycia. Niektórzy badacze poddawali w wątpliwość ich istnienie i uważali je za artefakty, twory sztuczne, powstałe wskutek działania czynników utrwalających. Jedni widzieli w nich podstawowy element przewodzący, a nerw uważali za coś w rodzaju kabla z cienkich drucików, inni jak np. Cajal dopatrywali się składnika związanego z przemianą materii, jeszcze inni przyznawali im funkcję podporową, coś w rodzaju swoistego szkieletu dla cytoplazmy neuronu – który to pogląd wydaje się najsłuszniejszy. Spór o istnienie fibryli rozstrzygnął mikroskop elektronowy.

Leave a Reply