You are here: Home > Mózg > Autonomiczny układ nerwowy

Autonomiczny układ nerwowy

Autonomiczny układ nerwowy jest nie tylko wyodrębnionym układem fizjologicznym, ale stanowi także system oddzielnych jednostek anatomicznych zbudowanych z neuronów trzewiowych (wisceralnych), ruchowych i czuciowych (ryc. 220). Jednostkami takimi są liczne zwoje (gangiia) współczulne i przywspółczulne, rozsiane po całym ustroju oraz pewna ilość jąder {nuclei) wspólczulnych i przywspółczulnych rozmieszczonych wewnątrz mózgu i rdzenia. Ze zwojów i z jąder wychodzą szlaki nerwowe oraz nerwy zdążające do narządów wewnętrznych oraz innych zwojów. Nerwy zwykle łączą się z sobą, twrorząc sploty [płexas). W splotach tych biorą udział także gałązki nerwówT somatycznych.

Zwoje wegetatywne występują w ciele zwierząt i człowieka w dużej ilości. Największe z nich o rozmiarach rzędu kilku milimetrów noszą własne nazwy, jak np. zwój gwiaździsty [ganglion steUatum) lub zwój krezkowy [ganglion mesenlericum). Mniejsze, niekiedy bardzo małe, bo złożone tylko z kilku komórek, nazw własnych nie mają.

Charakterystyczną cechą zwojów układu autonomicznego jest, że zawierają one w sobie komórki nerwowe ruchowe, których funkcja polega na pobudzaniu mięśni do ruchu. Gdy chodzi o układ wegetatywny, to wchodzą tu w rachubę niemal wyłącznie mięśnie gładkie, występujące w ścianach narządów wewnętrznych, nie podlegle naszej woli. Prócz mięśni nerwy wegetatywne unerwiają także gruczoły, jak np. ślinianki czy gruczoły potowe.

Największe i najbardziej rzucające się w oczy skupienie zwojów współczulnych

Według Clary. zwojów autonomicznych na działanie nikotyny. Po zadziałaniu nikotyną na jakiś zwój następuje zawsze porażenie kierowanych przezeń czynności, co pozwala stwierdzić istnienie synapsy, a zarazem zorientować się w sferze jego działania.

Dla pełnego obrazu układu wegetatywnego dodajmy jeszcze, że włókna neuronów pozazwojowych nie mają otoczki mielinowej i przewodzą impulsy bardzo powoli. Włókna pozazwojowe wyglądają dlatego szaro w przeciwieństwie do białych nerwów przedzwojowych i somatycznych.

Największe i najbardziej rzucające się w oczy skupienie zwojów współczulnych stanowią pnie współczulne (iruncus sympathicus) widoczne po obu stronach kręgosłupa w postaci dwu łańcuchów zwojów wegetatywnych (ganglia trunci sympathici) połączonych ze sobą biegnącymi wzdłużnie konektywami i powiązanych odgałęzieniami nerwów z rdzeniem kręgowym, z nerwami rdzeniowymi, zwojami rdzeniowymi (ganglia spinalia) oraz położonymi głębiej zwojami przedkręgowymi (ganglia prevertebralia). Schemat ich układu i połączeń przedstawia rycina 221.

Na tym samym schemacie możemy prześledzić rozmieszczenie komórek zwojowych oraz ich wypustek, dość zawiłe. Widzimy więc, że w kolumnie środkowej „szarej substancji” rdzenia mieszczą się komórki przedzwojowe wysyłające swoje wypustki przez gałąź łączącą białą (ramus communicans albas) do zwoju pnia współczulnego, gdzie duża ich ilość się kończy. Zakończenia ‚włókien tworzą styki z komórkami pozazwojowymi ukrytymi w zwoju, które swoje z kolei wypustki wysyłają przez gałąź łączącą szarą (ramus communicans griseus)r złożoną z włókien bezosłonkowych, do nerwu rdzeniowego.

Leave a Reply