You are here: Home > Mózg > Aparat stereotaktyczny

Aparat stereotaktyczny

Technika zabiegów niszczących pewne partie posunęła się już daleko. Uszkodzenia takie mogą być ograniczone do małych fragmentów mózgu i mogą być wykonywane nie tylko przy zabiegach chirurgicznych klasycznego tradycyjnego typu, ale także w głębi mózgu bez jego rozcinania, a nawet bez otwierania czaszki.

Służy do tego aparat stereotaktyczny (ryc. 5). Przyrząd ten, wprowadzony do techniki badawczej przez Horsleya i Clarke’a (1908} został rozpowszechniony w latach powojennych i znacznie ulep- szorty. Używany on jest także w klinice chirurgicznej, w celu wykonywania niektórych zabiegów operacyjnych na człowieku. Pozwala on na wkłucie elektrody, igły strzykawki lub innego narzędzia w dowolne miejsce mózgu przez niewielki otworek przewiercony w czaszce. Zasadnicze jego części to uchwyt dla czaszki oraz skalibrowany układ dźwigni przenoszących narzędzia. W uchwycie umocowuje się za pomocą śrub czaszkę w bardzo dokładnie określonych punktach kości, a następnie, posługując się specjalnymi atlasami z wyznaczonymi współrzędnymi nastawia się według podziałki umocowane na kalibrowanych listwach przyrządu wiertła, igły, elektrody czy inne przyrządy tak, by po wbiciu ich do mózgu końce znalazły się w określonym punkcie. Przepuszczając prąd elektryczny możemy np. daną okolicę drażnić lub – przy użyciu prądów silniejszych – skoagulować albo też odprowadzić z niej prądy czynnościowe (str. 24).

Zmiany po uszkodzeniu możemy obserwować albo w niedługi czas po zabiegu, albo też po dłuższym jego upływie. W tym ostatnim wypadku metody’ preparowania nie różnią się od stosowanych przy przeglądaniu mózgów normalnych. Są lo te same sposoby barwienia i dopiero w czasie opracowywania tego materiału, inaczej toczy się wysiłek badacza: drogą porównania mózgów eksperymentalnych z mózgami zwierząt normalnych może on wyszukać spowodowane przez doświadczalnie zrobiony ubytek zmiany, blizny i odchylenia od normy. Zawsze należy przy tym wziąć pod uwagę właściwTą wszystkim ustrojom żywym zdolność kompensacji uszkodzeń każdego narządu. Badania anatomiczne tego typu wiąże się zwykle z długotrwałą obserwacją zachowania się danego zwierzęcia w okresie pewnego czasu po zabiegu, co pozwala na zdobycie wiadomości nie tylko o związkach anatomicznych, ale także – co nieraz nawet wyżej się ceni – od spowodowanych przez odnośne uszkodzenie zmianach ich funkcji.

Leave a Reply